درباره کتاب «علم قصه گویی»
مغز انسان و راز کهنِ روایت
کتاب «علم قصه گویی» (The Science of Storytelling) اثری درخشان از ویل استور است که با نگاهی علمی و روانشناختی به موتور محرک همهٔ داستانها میپردازد: ذهن انسان. در این اثر، نویسنده با ترکیب علوم اعصاب، روانشناسی تکاملی و نظریههای ادبی نشان میدهد چرا ما نهتنها عاشق داستانها هستیم، بلکه بر اساس داستانها زندگی میکنیم.
از غارهای پر از دوده تا رادیو، فیلم، پادکست و شبکههای اجتماعی، داستان همیشه ابزار شناخت و انتقال تجربه بوده است؛ راهی برای بقا، همدلی و معنا. اِستور توضیح میدهد که مغز انسان بهطور طبیعی به دنبال «تغییر» و «معنیسازی» است، و داستان دقیقاً همین دو عنصر را در قالب تجربههای امن در اختیار ذهن قرار میدهد. شکست قهرمان در قصه، برای ما تمرین تصمیمگیری بدون خطر است—چیزی که در جهان واقعی گاه بهای جان دارد.
کتاب با رویکردی تازه و دقیق، نشان میدهد که قصه، شبیهسازیِ ذهنیِ زندگی است. وقتی داستانی میخوانیم، مدارهای عصبی مرتبط با پیشبینی، همدلی و ارزیابی فعال میشود؛ یعنی همان سازوکار عصبی که در تعاملات واقعی انسانی به کار میبریم. به همین دلیل است که روایت، به قول استور، یک کُد جهانیِ شناخت اجتماعی است؛ ابزاری برای گسترش همدلی و شکلگیری حس «ما» در میان انسانها.
از یونان باستان تا برکینگ بد؛ راهنمای علمی قصهگوها
ویل اِستور در کتاب خود از نمونههای گستردهای بهره میبرد—از افسانههای یونانی تا نمایشنامههای شکسپیر، از رمانهای جین آستن و لئون تولستوی تا مجموعههای مدرن چون Breaking Bad. در فصلهایی مانند «پرسش دراماتیک» و «پیرنگ، پایان و معنی»، او پویایی داستان را نهفقط بهصورت روایی، بلکه بهمثابه یک فرآیند شناختی بررسی میکند؛ فرآیندی که در هر ذهن داستانگو، هزاران سال تکامل یافته است.
یکی از بخشهای تحسینبرانگیز کتاب، فصل پایانی با عنوان «رویکرد نقص مقدس» (The Sacred Flaw Approach) است؛ چارچوبی عملی که به نویسندگان، فیلمنامهنویسان و نمایشنامهنویسان کمک میکند ریشهٔ درونی شخصیتهای خود را به نقص یا تضاد بنیادیشان پیوند دهند، و از این تضاد برای خلق تغییر و تحول در داستان بهره ببرند.
کتاب از هنگام انتشار در سال ۲۰۱۹ به سرعت به یکی از پرفروشترین و اثرگذارترین منابع روایتنویسی در بریتانیا تبدیل شد و اکنون نیز الهامبخش نسل جدید نویسندگان، فیلمنامهنویسان و خالقان محتواست. ترجمه فارسی آن با قلم مرتضی امیرعباسی در آستانهٔ انتشار است، و انتظار میرود به عنوان مرجع اصلی در آموزش روایتگری علمی و برند استوریتلینگ شناخته شود.
درباره نویسنده «ویل استور»
نویسنده، روزنامهنگار و پژوهشگر ذهن داستانگو
ویل استور (Will Storr) نویسنده و روزنامهنگار بریتانیایی است که آثارش بر مرز میان علوم رفتاری، فلسفه روایت و روزنامهنگاری روایی حرکت میکند. او سابقهٔ همکاری با نشریات معتبر از جمله The Guardian، The Times، The New Yorker و Esquire را دارد و سبک نگارشش تلفیقی از پژوهش علمی، نثر داستانی و نگاه انتقادی است.
ویل استور در کتابهای پرخوانندهای چون Selfie، The Heretics و همین The Science of Storytelling، ذهن انسان را از منظر داستانی بازآفرینی میکند: ذهنی که با روایت زنده است، شکستها را معنا میکند و از طریق داستان، هویت میسازد. او در آثارش برای نخستینبار نشان داده که چرا تجارب روایی، نه فقط سرگرمی بلکه بخشی از تکامل شناختی بشرند.
ویل استور بهدلیل توانایی ترکیب دادههای مغزی با مثالهای فرهنگی، در میان نویسندگان معاصر جایگاهی منحصربهفرد دارد. بسیاری از منتقدان او را «دانشمند روایت» مینامند؛ کسی که هم تئوریهای ادبی را میشناسد و هم از سازوکارهای واقعی ذهن انسان در فهم و خلق داستان سخن میگوید. آثارش امروز در دانشگاهها و دورههای نویسندگی خلاق بهعنوان مبانی علمی استوریتلینگ تدریس میشوند.
اگر به دنیای بی نظیر کتاب علاقهمند هستید و یا به دنبال ارتقای مهارتها و کاروکسب خود هستید. پیشنهاد میکنم صفحه اینستاگرام انتشارات بازاریابی را دنبال کنید تا با جدیدترین آثار دنیای مدیریت، بازاریابی، فروش و مذاکره و توسعه فردی آشنا شوید و از تخفیفات روز انتشارات بازاریابی مطلع شوید.
بنیامین –
محتوایی ارزشمند که برای من یاداور نوشته های دیوید لینچ بود